فیزیوتراپی گردن و درمان و علت این درد را بدان

فیزیوتراپی گردن و راه های درمان گردن درد

گردن درد یکی از مشکلات شایع است که با توجه به سبک زندگی مدرن و استفاده روزانه از لوازم الکترونیکی مثل تلفن های هوشمند، کامپیوتر و لپ تاپ بسیاری از افراد آن را تجربه کرده اند.
با توجه به اناتومی پیچیده ناحیه گردنی منشا درد ممکن است متفاوت باشد و شناختن منشا درد اقدام اول برای درمان بوده که فیزیوتراپیست در فیزیوتراپی گردن با ارزیابی دقیق و سوالاتی که از بیمار می پرسد تلاش در شناسایی آن دارد، تا با توجه به شکل درد و المان های آسیب دیده بتواند به کاهش درد و متعاقبا بهبود زندگی و فعالیت های روزمره فرد کمک کند. فیزیوتراپی گردن باعث میشود تا افراد از شر درد ناشی از بد نشستن و موارد دیگر رهایی پیدا کند.

در ادامه به برخی علت های شایع درد گردن میپردازیم.

درگیری دیسک گردن

یکی از اختلالات شایعی است که طیف وسیعی از افراد بویژه افراد جوان را درگیر میکند. ستون فقرات گردنی از ۷ مهره ساخته شده که بین هرکدام دیسک بین مهره ای قرار میگیرد.

دیسک بین مهره ای یک بافت ژلاتینی و ارتجاعی است که علاوه بر جذب نیروهای وارده به ستون فقرات تا حدی به تحرک مهره ها نیز کمک میکند. دیسک به لحاظ بافت شناسی، ساختاری هیدروفیل یا آب دوست است که بوسیله سلولهای پروتئوگلیکان موجود در ساختار دیسک آب جذب میکند، با جذب آب خاصیت ارتجاعی دیسک افزایش یافته و به مقاومت در برابر نیروهای وارده به دیسک کمک میکند.

یکی از پاتولوژی هایی که ممکن است برای دیسک رخ بدهد دهیدراته شدن یا کاهش آب دیسک است. که باعث کم شدن ارتفاع دیسک و کاهش خاصیت ارتجاعی ان میشود. که ممکن است پیش زمینه درگیری هایی همچون بیرون زندگی دیسک یا تنگی کانال نخاعی باشد.

دیسک های بین مهره ای از دو بخش مرکزی و بیرونی تشکیل شده اند. بخش مرکزی ماده ای ژلاتینی است که نوکلئوس گفته میشود و توسط بخش خارجی که بافت فیبروز است (آنولوس فیبروزوس) احاطه شده. در صورتیکه فشار وارده به دیسک بیش از حد باشد، ماده ژلاتینی بیرون زده و با فشار روی ریشه های عصبی باعث بروز درد و گاها علائم رادیکولار در مسیر عصب درگیر میشود

علائم بسته به شدت بیرون زدگی متفاوت هستند و ممکن است از گزگز و مورمور خفیف تا کاهش قدرت عضلانی رخ بدهند.
با افزایش سن و دهیدراته شدن دیسک انعطاف پذیری دیسک کاهش یافته و امکان آسیب به دیسک بیشتر میشود و ممکن است در افراد مسن با یک چرخش ناگهانی فتق دیسک رخ بدهد ولی در افراد جوان نیز بیرون زدگی دیسک شایع است. معمولا در این افراد عضلات ضعیف ناحیه گردن که وظیفه مراقبت از ستون فقرات را به عهده دارند، پاسچر اشتباه، استفاده مکرر از تلفن همراه و کامپیوتر و لپ تاپ و پوزیشن شغلی نادرست، افزایش وزن و مصرف سیگار ریسک فاکتورهایی است که احتمال درگیری دیسک گردن را افزایش میدهد.

علائم دیسک گردن که با رفتن برای فیزیوتراپی گردن میشناسیم

در ادامه به بررسی برخی علائم که میتوان بوسیله آن درگیری دیسک گردن را تشخیص داد میپردازیم. البته توصیه میشود درصورت بروز این علائم به پزشک متخصص یا فیزیوتراپیست مراجعه کنید تا تشخیص قطعی انجام شده و اقدام درمانی مناسب انجام شود.

مهمترین علائم درگیری دیسک گردن عبارتند از:

• درد و خشکی در گردن
• درد تیر کشنده به شانه و بازو
• بی حسی و گزگز در انگشتان
• ضعف عضلانی

این علائم بسته به شدت بیرون زدگی دیسک متفاوت است و نیاز به اقدامات درمانی مربوط به خود را دارد.

تنگی کانال نخاعی یا کانال استنوزیس

تنگی کانال نخاعی به وضعیتی گفته میشود که کانال نخاعی که نخاع و ریشه های عصبی در آن قرار دارند به علت مشکلاتی چون رشد غیرعادی استخوان ، بیرون زدگی دیسک گردن و یا ضخیم شدن رباط ها، باریک شده و به نخاع فشار میاورد.

علائم تنگی کانال نخاعی گردن

شایع ترین علامت این مشکل احساس درد و خشکی در ناحیه گردنی است که ممکن است با درد تیر کشنده به شانه، بازو و انگشتان و بی حسی دست ها همراه باشد. بسته به شدت تنگی کانال نخاعی شدت علائم از بی حسی خفیف در اندام ها تا کاهش قدرت عضلانی متفاوت است . بی حسی ایجاد شده در اندام ها ممکن است مداوم و یا مقطعی باشد.

در موارد شدید درگیری ممکن است فرد در انجام کارهای ظریف مثل نوشتن ، برداشتن اشیا، ساز زدن دچار مشکل شود.
فیزیوتراپیست در فیزیوتراپی گردن با انجام معاینه دقیق بالینی و گرفتن شرح حال میتواند تنگی کانال را تشخیص دهد. برای تشخیص دقیق تر و اینکه کانال نخاعی در کدام مهره دچار تنگی شده و شدت تنگی کانال در چه حد است، تنگی کانال فشار را روی کدام بخش از نخاع بیشتر اعمال میکند میتوان از تصویربرداری تشخیصی مثل رادیوگرافی و MRI و یا نوارعصب و عضله EMG استفاده کرد.

کسب اطلاعات دقیق از طریق تصویربرداری به فیزیوتراپیست فیزیوتراپی گردن درباره تصمیم گیری برای نوع درمان کمک میکند.

اسپاسم عضلات گردن

اسپاسم یا گرفتگی عضلات گردن به وضعیتی گفته میشود که عضلات اطراف ناحیه گردن به طور غیرارادی منقبض و باعث درد شود. اسپاسم عضلات معمولا با درد و اختلال در حرکت گردن همراه است و ممکن است از یک روز تا چند هفته ادامه پیدا کند. معمولا یک مشکل self limited است و خود به خود برطرف میشود. ولی اگر طولانی مدت ادامه پیدا کند نیاز به بررسی علت و اقدامات درمانی دارد.

اسپاسم عضلانی انقضباضی است که کل طول عضله را درگیر میکند،حال اگر انقباض تنها در بخش کوچکی از عضله رخ بدهد و باعث درد شود به ان نقطه ماشه ای یا تریگر پوینت گفته میشود.

تریگر پوینت ها نقاط دردناکی هستند که از بهم تنیده شدن فیبر های عضله و پرده نازک اطراف عضله که فاشیا نامیده میشود ایجاد میشوند.

تریگر پوینت ها به دلایل مختلفی ایجاد میشوند. فشار بیش از حد به عضلاتی که ضعیف، اختلالات اسکلتی، فشارهای روانی و استرس های مکرر روزمره، از جمله علت های ایجاد تریگر پوینت ها هستند.
تریگر پوینت ها معمولا با لمس قابل تشخیص هستند و فرد ممکن است احساس درد یا سنگینی در ناحیه درگیر گزارش کند. به علاوه تریگر پوینت ها میتوانند باعث بروز دردهای ارجاعی شده و شکایت درد بیمار نقطه ای دور تر از محل تریگرپوینت باشد.

عواملی که باعث ایجاد تریگر پوینت میشوند شامل موارد زیر هستند:

• افزایش سن
• ترومای مستقیم
• پاسچر نامناسب
• تنشن و استرس روانی
• فشار بیش از حد به عضلات
• اختلالات خواب

سردرد با منشا گردنی یا سرویکوژنیک

سر درد گردنی به دردهایی اطلاق میشود که منشا آن مشکلات عملکردی در بافت های گردن من جمله مهره های گردنی، مفاصل فاست، عضلات و اعصاب گردنی باشند. این مشکلات میتوانند باعث فشار بر اعصاب مرتبط با سر شده و سر درد ایجاد کنند.

علائم سردرد سرویکوژنیک

• درد یکطرفه که با الگوی علامت سوال منتشر میشود و از گردن تا شقیقه ادامه پیدا میکند.
• معمولا با حرکت گردن درد تشدید میشود.
• احساس خشکی در گردن و کاهش انعطاف پذیری بافت های اطراف گردن
• در موارد شدید تر ممکن است علائمی چون تهوع ، سرگیجه و حساسیت به نور نیز مشاهده شود

سردرد گردنی به علت تشابه زیاد بسیاری از اوقات با میگرن اشتباه گرفته میشوند. باید توجه داشت که سر درد گردنی معمولا برخلاف میگرن علائم یکطرفه دارد.

درمان سردرد گردنی با توجه به علائمی که برای بیمار ایجاد کرده متفاوت است. به طور کلی میتوان از روشهایی همچون تحریک الکتریکی با ولتاژ پایین و جریان TENS به منظور کاهش درد استفاده کرد. اگر شدت درد کم باشد تمرین درمانی مناسب برای بهبود درد بسیار مفید خواهد بود.

تمرینات مربوطه به منظور افزایش قدرت و استقامت عضلات فلکسور عمقی گردن و تمرینات کششی برای کمک به کاهش سفتی و تون عضلات ناحیه گردن و تمرینات ایزومتریک برای کاهش درد تجویز میشود. یکی دیگر از روش های موثر برای درمان سر درد گردنی درای نیدلینگ یا سوزن خشک هست.

در این روش تراپیست با استفاده از سوزن های نازک و با توجه به آناتومی عضلات ناحیه گردن عضلات درگیر را شناسایی کرده و با تحریک سوزن تریگرپوینت ها یا نقاط ماشه ای که باعث بروز درد و ناراحتی در سر و گردن شده اند را آزاد میکند.

معمولا در همان جلسه اول درمان با سوزن خشک بیمار کاهش درد محسوسی گزارش میکند. جلسات درمان با درای نیدلینگ با توجه به میزان عضلات درگیر و شدت درگیری عضلات بین ۳تا۵ جلسه متغیر است و با صلاحدید فیزیوتراپیست ممکن است جلسات بیشتری هم نیاز باشد.

چه کسانی به فیزیوتراپی گردن نیاز دارند؟

فیزیوتراپی گردن درمانی غیر تهاجمی است که امروزه به درمانی پرطرفدار و جایگزین درمان های جراحی تبدیل شده است.
با توجه به اینکه علم فیزیوتراپی بسیار گسترده است و شاخه های متنوعی را دربر میگیرد برای درمان طیف وسیعی از مشکلات استفاده میشود.

درمان های غیرتهاجمی مثل فیزیوتراپی به درمان هایی چون تزریق و جراحی که تهاجمی هستند ارجحیت دارد و معمولا اولین اقدامات درمانی که برای مشکلات اسکلتی عضلانی در نظر گرفته میشود فیزیوتراپی است که در عین موثر بودن عوارض جانبی حداقلی دارد. در مشکلات گردنی، چه افراد جوان که معمولا به دنبال آسیب های ورزشی و یا پوزیشن کاری و پاسچر نا درست دچار گردن درد شده اند و چه افراد مسن که بیشتر به علت تنگی کانال نخاعی و آرتروز از درد گردن شکایت دارند، میتوانند از درمان فیزیوتراپی بهره مند شوند .

مدالیته های فیزیوتراپی مورد استفاده در فیزیوتراپی گردن

مدالیته های متنوعی برای درمان فیزیوتراپی گردن استفاده میشود که در ادامه توضیح مختصری درباره موارد کاربرد و سودمندی هرکدام گفته میشود.

تحریک الکتریکی از طریق پوست TENS

روشی سیف است که در آن پد هایی نزدیک موضع مورد نظر قرار داده میشود و بوسیله تحریکات الکتریکی با ولتاژ پایین و فرکانس و شدت قابل تنظیم جریانی به بدن اعمال میشود و از طریق مکانیسم هایی باعث کاهش تحریک پذیری عصب و کاهش انتقال پیام درد میشود.

استفاده از لیزر پرتوان جهت کاهش درد و اسپاسم عضلانی در مشکلات شایع مربوط به گردن یکی دیگر از روشهای مورد استفاده در فیزیوتراپی است. لیزر پرتوان علاوه بر کاهش درد با فعالسازی فرآیندهای متابولیک سلولها باعث ترمیم آسیب هایی که ایجاد درد کرده اند نیز میشود و در درمان موثر و افزایش سرعت ترمیم بافت سهم ویژه ای دارد. علت محبوبیت لیزر پرتوان کاهش درد سریع و طولانی مدتی است که ایجاد میکند.